Uzmanlardan enflasyon yorumu: Faiz indirimine alan açıldı; asıl zamlar bu ay

Ekonomistler Doç. Dr. Atilla Çifter ve Uğur Gürses, Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı enflasyon rakamlarını BirGün’e değerlendirdi. Uzmanlar, piyasada hissedilen enflasyonun açıklanandan çok daha fazla olduğuna dikkat çekti ve belli başlı zamların bu ay beklendiğini kaydetti. Çifter’e tarafından, resmi enflasyon rakamı, Merkez Bankası’nın faiz indirme politikasına alan açmış oldu.

Uzmanlardan enflasyon yorumu: Faiz indirimine alan açıldı; asıl zamlar bu ay

Merve ATICI

Türkiye İstatistik Kurumu, (TÜİK) ekim ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. TÜİK rakamlarına kadar, ekim ayında enflasyon yüzde 2,29 arttı, yıllık bazda ise 19.89 oldu. TÜİK yurt içi imalatçı fiyat endeksinin de (Yİ-ÜFE) aylık yüzde 5,24, yıllık ise yüzde 46,31 olduğunu duyurdu.

Pahalılığın her geçen gün yurttaşı daha fazla zorladığı, her gün yeni zam kararları alınan bu dönemde, açıklanan rakamların ‘gerçekliği’ ise ağız dalaşı konusu oldu.

Enflasyonun gıda fiyatları, sigara ve yakacak fiyatlarına gelen zam ve TL’deki devam eden değer kaybının etkisiyle ekimde yıllık bazda yüzde 20’nin üzerinde açıklanması bekleniyordu.

Konuyu BirGün’e değerlendiren uzmanlar, açıklanan rakamların çok üstünde bir enflasyondan söz ederken, söz konusu rakamın Merkez Bankası’nın para politikası belirlemede uyguladığı yönteme ‘alan açmak’ olduğuna uyarı çekti.

EKONOMİST GÜRSES: ZAM KASIM’DA

Takvim enflasyonun yüzde 23-24 seviyesinde olduğunun düşündüğünü söyleyen Ekonomist Uğur Gürses, Merkez Bankası’nın çekirdek enflasyona bakarak para politikası belirlemeye ve faiz indirimi uygulamaya karşın tavrının kendini göstermeyi sürdürdüğünü söyledi.

Takvim enflasyon rakamı belirlenirken bir takım artışların hesaba katılmadığına dikkati çeken Gürses, ulaştırma hizmetlerinden örnek verdi. Şehirlerarası otobüs fiyatlarının ve vasıta kiralama ücretlerinin yüzde 3,5 oranında düştüğünü kaydeden Gürses, motorin fiyatının yüzde 6.6 arttığı bir ayda bu indirimin olası olmadığını ve başlica zammın kasım ayında yansımasını beklediğini kaydetti.

Ülkede enflasyonun yüzde 20-30 arasında olmasına rağmen, para politikasının çekirdek enflasyon baz alınarak belirlenmesinin döviz kurunda artmaya yol açtığına dikkati çeken Gürses, “Zamlar artıyor böyle olunca enflasyon artıyor. Bu durumda en büyük hasarı düşük gelirli alıyor” dedi.

uzmanlardan-enflasyon-yorumu-faiz-indirimine-alan-acildi-asil-zamlar-bu-ay-939527-1.
Ekonomist Uğur Gürses

‘KAYBEDEN YİNE ASGARİ ÜCRETLİ’

Ülkede fakir tanımına giren 16-17 milyon insan olduğunu hatırlatan Gürses, çalışan nüfusun büyük bölümünün de minimum ücret aldığını ifade etti. Bu yıl en az ücrete enflasyon üzerinde bir zam yapılmasını beklediğini aktaran Gürses, kazanç dağılımı düzeltilmeden ve enflasyon düşürülmeden yapılan her durumun ‘etkisiz’ kalacağını söyledi.

Gürses, şunları söyledi:

“Olasılıkla asgari ücrete zam bu yıl enflasyon üstünde uygulanacak lakin patron bunu fiyatlara yansıtacak. Yani kaybeden yine asgari ücretliler. Yapılması gereken enflasyonun düşürülmesi. Minimum ücretin örneğin yüzde 30 artırılması çalışanın lehine gibi görülse de gelir dağılımı düzeltilemeden, enflasyon düşürülmeden yapılan her koşul etkisiz kalacak. Vatandaş enflasyon döngüsünün içine sokulacak.”

DOÇ. DR. ​ÇİFTER: MERKEZ BANKASI’NIN FAİZ İNDİRİMİ İÇİN ALAN AÇILDI

Altınbaş Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Atilla Çifter’e kadar, açıklanan sayı Merkez Bankası’nın faiz indirme politikasına alan açmış oldu. Merkez Bankası’nın faiz indirimi uygulayarak ‘bütün problemlerin çözüleceğine’ ilişkin bir inancın olduğunu kaydeden Çifter, “Faiz indirimi için alan oluşturuldu. Merkez şu lahza 50 baz puan dek indirim oluştuğunu düşünebilir çünkü faizi indirerek bütün sorunları çözeceğine inanıyor” dedi.

Geçtiğimiz ay açıklanan (1 Ekim) İstanbul Ticaret Odası (İTO) İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi verilerini de andıran Çifter, İstanbul’da, eylül ayında bir önceki aya kıyasla perakende fiyatlarda yüzde 2,22, toptan fiyatlarda ise yüzde 2,90’lık çoğaltma kaydedildiğini, rakamların TÜİK’in açıklayacağı yıllık enflasyon ile de paralellik göstermesinin beklendiğini kaydetti. Beklenen enflasyon rakamının yüzde 20’nin üstünde olduğunu söyleyen Çifter, döviz kurlarına uyarı çekti: “Enflasyon beklenen dek artmadıysa döviz kurunun düşmesi gerekir fakat düşmedi. Piyasa, TÜİK’in rakamlarının fazla üstünde tepki veriyor. Gelecek aylara bakılması gerekiyor.”

uzmanlardan-enflasyon-yorumu-faiz-indirimine-alan-acildi-asil-zamlar-bu-ay-939528-1.
Doç. Dr. Atilla Çifter

‘ENFLASYONUN KONTOL ALTINDA TUTULMA ŞANSI YOK’

TÜİK’in tüketici fiyat endeksini (TÜFE) yüzde 20’nin aşağı göstermesine karşın piyasaların üzerindeki baskının devam ettiğine dikkati çeken Çifter, “TÜİK’e kadar yansıma hala bütün gerçekleşmedi oysa yurt içi imalatçı fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) fiyatını baz alınca zamların fiyatlara daha artı yansıyacağını söyledi. Imalatçı maliyetleri üzerindeki çift yönü olan baskıdan söz eden Çifter, şöyle konuştu:

“Döviz kuru düşmediği için imalatçı üstünde iki yönü olan zorlama var. İthal edilen ürünler ve imalatçı maliyeti direkt etkilenecek döviz kuru artmaya devam ederse enflasyonun kontol aşağı tutulma şansı yok.”

Yorum yapın