‘Ucuz et kampanyası’nda iki marketin vurgunu! Hem tüketici hem devlet dolandırıldı

Hükümetin 2017’de başlattığı “zincir marketler yoluyla ucuz et satışı” projesini istismar eden iki zincir marketin vurgun yaptığı ortaya çıktı. Gazeteci Tolga Şardan, alıcı ve devletin nasıl kandırıldığını yazdı.

Hükümet, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Et ve Süt Kurumu (ESK) üzerinden nitelikli et ve et ürünlerini ucuz fiyat üzerinden halka ulaştırma projesinde mide bulandıran iddialar dolaşıyor.

Projeye göre ESK, tüketicinin daha nitelikli beslenmesini temin etmek amacıyla indirimli erkek sığır etlerini karkas yani tüm ve löp et halinde zincir marketlere teslimatı yapacak ve market zincirleri de bu etleri kıyma ve kuşbaşı haline getirip özel ambalaj ve ESK markasıyla halka ulaştıracaktı.

Bu kapsamda öncül durumdaki market zincirlerinin kendilerine ait et parçalama ve imal tesisleri olmaması sebebiyle ESK, erkek sığır etlerinin her iki zincir marketin anlaşmalı olduğu tedarikçi firmalara teslim etmeye başladı.

Tedarikçiler – oysa bu firmalar da muhakkak – kendilerine gönderilen karkas ve löp erkek sığır etlerini zincir marketlerin talebine kadar ön işlemden geçirip marketlere gönderdi.

Üçüncü market zinciri için tatbik değişikliği vardı. Zira firmanın kendisine ait et işleme tesisleri olması nedeniyle ESK, etleri aracısız market zincirine teslim etti.

İddialar

Projenin uygulama safhasında yaşananlar pes dedirtti. Tüketiciyi isyan ettiren yolsuzlukları ve usulsüzlükleri, T24 yazarı Tolga Şardan, bugünkü yazısında böyle aktardı:

* Market zincirlerinin proje dahilinde ESK’dan aldıkları kaliteli erkek sığır etlerini kendi üretimlerinde kullanıp iç piyasadan sağladıkları düşük kalite etleri proje zarfında tüketiciye sundukları,

* Tedarikçiler tarafından zincir marketler için üretilen kıymada yağ oranlarının fazla yüksek olduğu, bu durumun yürürlükteki gıda mevzuatına tutarsız olduğu, kıymanın üretiminde hayvanın en kötü kısımlarının kullanıldığı,

* Proje kapsamında zincir marketler için tedarikçilere ESK’nın teslim ettiği etlerin “ucuz et satışı projesi” çerçevesinde kullanmayıp ucuz fiyattan aldıkları etleri “piyasa fiyatları”ndan üçüncü kişilere sattıkları ve hileli kazanç elde ettikleri,

* Tedarikçilere ESK göre erkek sığır etleri teslim edildiği halde iç piyasadan sağlanan daha ucuz olan “dişi sığır” etlerinden kıyma yapıldığı şeklindeydi.

Marketlerde denetleme başlatıldı

Bu coğrafyada yaşayanların sık sık tanık olduğu ve bundan böyle sıradanlaşan olaylar / iddiaların bürokraside ayyuka ulaşmasının ardından bakanlık harekete geçmek zorunda kaldı. 

Projeyi açtırmak ve yürütmekten sorumlu olan Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Gıda Teftiş Genel Müdürlüğü, ESK’dan aldıkları etleri halka satmaktan sorumluluk sahibi olan zincir marketlerde satılan ESK markalı ürünlerden analiz amacıyla numune almaya başladı. 

Denetleme uzmanlarının aldığı numuneler bir bir bakanlık tesislerinde laboratuvar incelemesine alındı. Netice, zahmetsizce tahmin edileceği üzere vahimdi!

Numunelerde kadınsı sığır etlerine rastlandı.  Yetmedi, etlerin yağ oranlarının yüksek olduğu, özellikle kıymada düşük kalite etlerin kullanıldığı belirlendi.

ESK’nın reddedilen teklifi

Kampanyada yaşananlar kuşkusuz bu değin yok. Devamı var. Yiyecek Denetim Genel Müdürlüğü, bakanlık talimatıyla yapılan numune alma ve inceleme işlemi sonrasında ortaya meydana çıkan durumu özel bir raporla ESK’ya bildirdi.

Bunun üzerine ESK, öncül konumdaki zincir marketlere yaptığı nitelikli et sevkiyatını durdurdu. Süreçte lüzum iki market zinciri, gerekse tedarikçilerinin eylemlerinde ortaya meydana çıkan sorun nedeniyle ESK, her iki zincir markete yeni bir teklifte bulundu.

ESK, iki firmaya halka ucuz et satışına devam ettirme çerçevesinde “son ürün olarak kıyma ve kuşbaşı etleri üretip, özel ambalaja koyarak ESK markasıyla marketlere teslim etmeyi önerdi. Oysa her iki zincir market yönetimi ESK’nın teklifini kabul etmedi!

Yorum yapın