Nurettin Nebati’den yeni ekonomik model açıklaması

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, dolardaki yükselişin köpük olduğunu söyleyerek düşüşün sıcak para veya yüksek faizle olmadığını adamakıllı hükümetin kendi imkanlarıyla sağlandığını ifade etti.

Define ve Maliye Bakanı Nureddin Bitkisel, Türkiye’nin yeni bir idareli model uyguladığını söyleyerek Güney Kore ve Çin modellerinden farklı olduğunu söyledi. Bakan Nebati, her iki ülkeden bambaşka olarak Türkiye’nin daha alçak yapısının tamamlayarak yakın pazarlara da yakın yerlere de bir üretim merkezi oluşturabileceğini ifade etti. Bakan Bitkisel, kur korumalı TL mevduata geçiş sabah 10 milyar TL yatırıldığını ve sonradan katlanarak arttığını açıkladı.

Nureddin Nebati NTV’de ekonomi gündemine ilişkin soruları cevapladı. İşte Bakan Bitkisel’nin açıklamalarından bir takım satır başları;

“Herkes kendi tuttuğu yolda ilerliyor, ara sıra değişim lüzum. Altyapılar, üstyapıyı belirliyor, çok net. Siz bir ekonomi teorisini, ekolünü veya yolunu alıp uygulamaya başladığınız süre birilerinin sizi yönlendirmesi konusunda maalesef bir baskı var. Çünkü dünyada dominant güçler var. Biz bize öğretilmiş şeyleri yapmaktan vazgeçmenin zamanının geldiğine inanıyoruz

Yeni ekonomik model

Biz diyoruz fakat yeni bir hesaplı model önerelim. Bu model Türkiye’yi kapsasın, iç dinamikleriyle bir tamlık arz etsin. Ama karşılıklı söylemin gerçekleştirildiği bütüncül bir görüntü açısıyla herkesin anlayabildiği, toplumun ve tüm kurum kuruluşların da içinde olduğu bir şey söyleyelim dedik.

Türkiye modeli denmesinin sebebi şu. Biz Güney Kore modeli değiliz, çünkü seçilmiş bir ülke. Çin değiliz, devasa nüfusuyla, aldığı tedbirlerle gelen bir ülke. Biz demokratik gelenekleri olan, serbest piyasaya inanan, kambiyo rejimine sıkı sıkı alt olan ve bu geleneği de sürdüren bir modeli ortaya koyuyoruz. Çünkü altyapımız dolu. Altyapıyı tamamlamış şekilde geliyoruz. 

Türkiye modelinde 150 dolarlardan 200 dolarlardan 1000 dolarlardan yola meydana çıkan bir ülke yok. 8500-9000 dolarlarda kişi başı geliri olan, bütün altyapısını tamamlamış bir ülke olarak geliyor.

“Yüksek ihracata dayalı cari açığı azaltıcı…”

Salgında Türkiye sıhhat konusunda, sıhhat sektöründe fantastik bir galibiyet ortaya koydu, hepimizin malumu. Biz bugüne değin aldığımız tedbirlerle o kadar bir noktaya getirdik ama, Türkiye’nin bundan sonra karşı karşıya kalabileceği olaylarla yüz yüze geldiğinde çok süratli bir şekilde harmoni sağlayıp yakın pazarlara da yakın yerlere de bir üretim merkezi oluşturabileceği imkanları ortaya koydu.

Modelimiz; yüksek ihracata dayalı, cari açığı azaltıcı ve refah sisteminin toplumun tamamına yansıtıldığı bir modeldir. Bu model içerisinde biz yüksek teknoloji üssü elde etmek istiyoruz. Biz büyük endüstri bölgeleriyle her türlü ihtiyacın yalnızca Türkiye yok yakın çevresine sağlandığı bir üs haline varmak istiyoruz. Orta gelir tuzağını aşmanın tek yolunun da bu olduğunu biliyoruz.

Türkiye vazgeçilmez bir ülke

20 yıldır geliştirilen bir yapı var. Bu inşa Türkiye’nin sanayide bir tık daha üste çıkabileceği altyapıyı hazırladı. İnsanlar girişimciler bu yapının nasıl işlediğini fark etti. Üçüncüsü dünyaya açılmayla öteki pazarlarla Türkiye’yi karşılaştırabilecek yapıya sahip oldu. Türkiye’nin vazgeçilmez bir ülke olduğu anlaşılmış oldu.

Sıcak para bilhassa gelişmekte olan ülkelerin temel problemlerinden bir tanesine. Ne vakit geldiği ne vakit gittiği emin yok. Ülkelerin ekonomisini sarsacak noktaya dönüşebiliyor. Sıcak paradan ziyade doğudan yatırımın gelmesini istiyoruz. 2018, 2019’daki saldırılarda kullanılan temel vasıta sıcak paraydı. Sıcak parayla dilediğiniz şekilde manipüle edebiliyorsunuz, ülke iktidarlarını korkutma edebilecek boyuta gelebiliyor. Biz bu yolu kapatıyoruz.

Dolardaki düşüş sürer mi?

Pazartesi akşamına kadar olan bir köpüktü, köpük gidiyor. Kişisel yatırımcılar ihanete varan yorumlara kulak asmasın. Optimal noktaya kendisi ulaşacak

Yaza kalmadan fazla hızlı bir değişimi göreceğiz. Güven geldi, itibarımız tatmin edici, önümüzdeki sürece bakış açısı muhakkak. Türkiye’nin her alanda tecrübesi var. Dolayısıyla bu yazdan itibaren seri bir şekilde dönüşümü göreceğiz.

Bu yılın sonuna 12 milyar dolar ve aşağısında cari açıkla gidiyoruz. Türkiye Cumhuriyeti’nin takvim 12 milyar dolar açık veya artı vermesinin bundan böyle bir problem olmadığı bir döneme girdik. Bunu salgın döneminde fazla net bir şekilde gördüğümüz için bundan böyle bu modelden geri adım atmıyoruz.

Yüksek faiz politikası değil, sıcak para yerine doğrudan yatırım, selektif anlamda proje bankacılığının gerçekleştirildiği, katma değeri yüksek alanların devlet kadar desteklendiği bir model. Yeni tedbir paketleriyle piyasayı öylesine şaşırtacağız ki, o son üç ayda Türkiye’deki psikolojiyi karamsarlığa dönüştürenlerin kaçacak yer bulamayacakları bir döneme giriliyor.

2013 yılında cari açığın, büyümenin en optimal olduğu, enflasyonun düşük, faizin düşük olduğu dönemde, Türk lirasının değeri yüzde 110. böylece değerli ki paranızı yurt dışında tüketmek için her türlü olanak var. Derhal pazartesi akşamına değin olan dönemde de yüzde 60’lara kadar düşmüş değersiz Türk lirası. İkisi de gerçekçi yok. Başlıca olması gereken yüzde 100. Yüzde 60’a hatta altına düşürecek köpüğü bildirmek zoundasınız. Türkiye’de döviz fiyatları Pazartesi akşamına kadar tamamen köpüktü. Spekülasyon vardı, manipülasyon vardı ve en önemlisi yerleşiklerin psikolojisini bozacak karamsarlığıjn fazla hızlı bir şekilde sirayet etmesiydi. Acilen köpük gidiyor, optimal nojtaya kendisi ulaşacaktır.

Böylece bir tedbir aldık fakat bireylerin dolar euro sterlin borcu olması mümkün değil. Dövize ihtiyacı olmayan bir Türkiye’de biz insanları dolarize ettik o karamsar havayla. Tabii ama birilerinin çok işine geldi. O işine geldiği noktada toplum artık bir şeylerin farkına da varmaya başlamıştı. Güvenli bir şey, bir tedbirler paketi istiyordu.

Kur korumalı TL mevduatı

Hazine hasar edecek söylemi bir defa altı doldurulmayan bir söylem. Salı gününden itibaren dövizini bozdurup yatıranlar 3, 6 ay ya da 1 sene daha sonra parasını döviz karşılığı TL olarak alacak, garantisi orada. 10 bin doları olan bir kişinin dövizini bozması, MB’nin belirlediği döviz alış kuruyla dönüştürmesi kaydıyla diyoruz ancak, biz senin 10 bin dolar karşılığı Türk lirasını aldık. Sana şu garantiyi veriyoruz, vadenin sonunda geleceksin, 10 bin dolar karşılığı, bugünkü fiyatlarla 110 bin lira. Eğer dolar 12 liraya çıkmışsa, ki olmayacak pek bir şey. Diyelim ki 12 liraya çıktığı zaman senin paran 110 bin artı nema olmayacak, 120 bin pozitif nema yani ödediğin dolarla birlikte nemasıyla birlikte karşılığı Türk lirasını vereceğiz. Diyelim oysa tersi oldu. Dolar 10 liraya düştü. Karşılığı 100 bin lira. Sanay 100 bin lira değil, 10 bin dolar karşılığı Türk lirasını artı nemada biriktirdiğin paranın da nemasını alıyorsun. Garantili meslek. Kur korumalı TL mevduatta daha aşağı limit bir lira üst sınır yok 

O akşamdan itibaren sahiden modelimizin kabul edildiği, bu modelin başarıya ulaşacağı, bununla beraber da optimal noktanın piyasadaki arz ve talebe kadar oluşacağı, ve köpüğün gitmeye başladığı çünkü köpük daha gitmedi, gitmeye başladığı bir yere doğru gidiyor. Dolayısıyla da bankalarda rekorlar kırıldı. Bankalar bir an önce açıklayın da işlemlere başlayalım diye baskı yaptılar. Uygulamaya bütün bankalarımız katılıyor. Özel bankalar dolarizasyondan memnun değiller. Özel banka yöneticilerinden teşekkür alıyoruz. 

Dövizdeki köpükten yanan ufak yatırımcı oldu.  Kur korumalı TL mevduatına geçiş sabahleyin itibarıyla 10 milyar liraydı, öğleden sonra bu katlanarak gitti.

Modelimize karşı çıkanlar, bu meslek yüksek faizle çözülecek diyenler iki gündür yüksek faizi bundan böyle ağızlarına almıyor. Daha ötesi modeli sahiplenenler var, modelin sahibi benim, birincil söyleyen benim diyenler var. Bu ne demektir? Başardınız.

Bir modeli herhangi bir söylemi halk, bireyler, kurumlar bundan böyle sahiplenmeye başlamışsa bilin ki artık o iş başarılmıştır. Bundan daha sonra bireysel yatırımcılara söylüyorum; spekülatif, manipülatif hatta ihanete varan söylemleri dikkate almayın.

Bunlar burada kalmayacak, devamı gelecek. Türkiye’de yaşamış herhangi bir yerleşik bugün ben paramı hangi Türk lirası enstrümanı üzerinde değerlendireceğim diye soracak. Türk liramı gözetmek için dövize mi gideyim sorusunu sormayacak çünkü önünde çoğu çalgı olacak.

Dövizdeki düşüş raflara yansır mı?

Fiyatlardaki düşüşler yamaç paraşütü gibi olmasın. Kimse kimseyi kandırmasın dövizdeki düşüş yansıtılsın. Bakanlık olarak ne gerekiyorsa yaparız. 

Memura ve emekliye ne değin zam yapılacak?

Memurumuzu bugüne değin koruduk bundan sonra da korumaya devam edeceğiz. Memurlarımıza ek artışlar yapıldı, bize teşekkür ediyorlar. Üreticiye fazla kayda değer destekler sağlıyoruz. Değişmez gelirlilerin hakkını koruyan tedbirleri alacağız. Emeklilerimiz için de arkadaşlarımız çalışıyor. Emeklilerimizi memnun edecek bir çalışma olacağına ilişkin benim de kanaatim çok yüksek.”

Yorum yapın