Karadeniz’i kötü günler bekliyor! Felaketler artacak

KARADENİZ Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Coşkun Erüz, Doğu Karadeniz’de iklim değişikliği etkilerinin sıklaşan ve gitgide şiddetlenen doğa olaylarına ve afetlere neden olduğunu belirterek, “Derelerin taşkınları artacak, bunu bekliyoruz, biliyoruz. Kırsal yerleşimi, sanayileşmeyi, şehirleşmeyi çay yataklarından mutlaka uzaklaştırmamız gerekiyor” dedi.

Doğu Karadeniz’de son yıllarda küresel iklim değişikliğinin etkileriyle görülen ani lokal ve şiddetli yağışlar, can ve mülk kayıpları ile daha aşağı ve üst yapıda hasarların oluştuğu su baskını ve heyelanlara niçin oluyor. İklim değişikliğinin etkileri ile hava ve deniz suyu sıcaklığının mevsim normalleri üzerinde seyrettiği bölgede değişen yağış rejimlerinin ani su baskını ve heyelan risklerini artırdığı belirtildi.

Baştan strateji belirlemeli

Karadeniz Bölgesi’nde son yıllarda yaşanan iklim değişikliğinin getirdiği afetlere dikkat çeken KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Coşkun Erüz, “Karadeniz’de iklim değişimi veya iklimin afaki sonuçlarını bölgemizde fazla yağışla kendini belirten afetlerle gördük. Uzun vadede iklimsel olarak baktığımızda mevsimlerde kayma başladı. Canlı ekosisteminin adaptasyonuna kadar bölgede yaşayan insanların ona göre baştan strateji belirlemeleri gerekiyor. Örneğin derelerin taşkınları artık artacak, bunu bekliyoruz, biliyoruz. Kırsal yerleşimi, sanayileşmeyi, şehirleşmeyi akarsu yataklarından mutlaka uzaklaştırmamız gerekiyor. Yağışlar artacak dedik. Yamaçlarda fazla yağışa emrindeki heyelan riski çok daha fazla. Heyelan riski olan yerleri evvelden tespit ederek bu alanlarda keza yarma açma gibi müdahalelerin ayrıca de yapılan yapıların önüne geçilmeli “dedi.

Balık avcılığı da değişiyor

Karadeniz’de deniz suyu sıcaklığının mevsim normallerinin üzerinde olduğuna da dikkat çeken Doç. Dr. Erüz, “İklimi dengeleyen en kayda değer unsur okyanus ve denizlerdir. Karadeniz bir iç deniz. Karadeniz, dört mevsim sıcaklığı artıp azalan bir deniz. ‘İklim değişiyor, balıkta mı değişecek?’ deniyor. Balık avcılığı da değişiyor. Karadeniz’de su sıcaklığı artıyor. Su sıcaklığının artması canlıların sıcaklığa tolere değerlerinin değişmesi ve buna alt olarak da yumurtlama ve beslenme dönemi ve bir araya gelerek av verdiği toplanma dönemlerinde ister istemez bir değişim olacak” diye konuştu.

Muhtemel tehlike durumlarını tespit edip önlem almalıyız

Felaket öncesi tehlikeli bölgelerde tedbir alınması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Erüz, “İklim değişikliği bundan böyle bir olgu. Felaket idare etmek çok dürüst bir teşebbüs yok. Olay olduktan daha sonra biz devlet olarak fazla güzel bir müdahale ile çözüm üretmeye çalışıyoruz. Ama hatalı yapıyoruz. Bizim riski yönetmemiz gerekli. Durum olduktan sonradan afeti yönetmek çok kuvvet ve fiyatı yüksek bir durum. Mümkün risk alanlarını tespit edip risk muhtemel durumlarını insanları oradan uzaklaştırmış olmamız gerekiyor. Bir yağış bir heyelan laf konusu olduğu süre sadece doğal bir yaradılış gerçekleşir ama can kaybı ve mülk kaybı olmaz” dedi.

Karadeniz’de ilkler yaşandı

Karadeniz Bölgesi’nde bu yıl iklim değişikliğinin etkilerine yan olarak doğa olaylarında ilkler yaşandı. Ocak ayı sıcaklığı sıradan 5,4 derece olarak ölçüldü. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre son 50 yılda görülen en sıcak ikinci ocak ayı yaşandı. Yağışlar ise ülke genelinde adi değerlere kadar yüzde 43 arttı. Şubat ayında muhabere sıcaklık farkları görüldü. minimum sıcaklık eksi 27,9 derece ile Erzurum’da ölçüldü. Rize ise 27 derece ile sıcaklığın en yüksek ölçüldüğü il oldu. Mayıs ayında ise Kastamonu, Rize, Artvin ve Bayburt’un yüksek kesimleri ilkbaharda beyaza büründü.

91 yılın en yüksek yağışı kayda geçti

Temmuz ayında Türkiye’nin büyük bir bölümünde mevsim normallerinin üzerinde sıcak bir ay yaşandı. Son 50 takvim periyotta ikinci en sıcak geçen ay oldu. Yağışlar normaline tarafından yaklaşık yüzde 16, geçen yıla nazaran ise yüzde 35 çoğalma gösterdi. Rize ve Artvin’de yaşanan şiddetli sağanak sele dönüştü, 6 kişi hayatını kaybetti, 2 birey kayboldu.

Batı Karadeniz de ağustos ayında sele teslim oldu. Kastamonu ve Sinop’ta son 91 yılın en yüksek yağışı kaydedildi. Bu illerde meydana gelen sel, can kaybına ve hasara yol açtı. 11 Ağustos’taki sel felaketinde Kastamonu’da 71, Sinop’ta 10, Bartın’da 1 kişi yaşamını yitirdi.

Karadeniz’de son 10 yılın kasım ayı ortalaması 10 derece olan deniz suyu sıcaklığı 13 derece olarak ölçüldü.

Yorum yapın